Ở đây nổi bật với một loại hình kiến trúc theo phong cách Lanna (Lanna Style) thích hợp với điều kiện khí hậu nóng ẩm, với hành lang rộng chạy bao quanh, hệ mái dốc với độ dốc lớn, và cấu trúc 2 tầng lầu trên gỗ dưới gạch khá điển hình. Một trong những công trình tiêu biểu nhất mang đầy đủ các đặc tính này chính là công trình Trung Tâm Kiến Trúc Lanna nằm ở thành phố Chiang Mai.

Ở công trình này, hệ hành lang rộng chạy bao quanh cả 2 tầng lầu. Hệ hành lang này đóng vai trò như lớp ‘bảo vệ’ chắn ánh nắng chiếu trực tiếp vào các tường bao che xung quanh cũng như các không gian bên trong, tạo bóng râm mát cho các khu vực phía trong. Nó góp phần cải thiện vi khí hậu bên trong công trình, làm cho người sử dụng luôn cảm thấy mát mẻ, dễ chịu trong những ngày nắng nóng oi bức. Trong những ngày mưa gió, nhờ độ rộng của nó mà mưa không thể hắt sâu và làm ướt các không gian bên trong được, tạo một hành lang khô bao quanh công trình trong mùa mưa. Ngoài các lợi ích về khí hậu mà nó mang lại, nó còn giúp bảo vệ các bộ phận công trình như tường, cửa đi, hay cửa sổ…tránh khỏi nắng mưa, làm tăng độ bền và tuổi thọ công trình. Tương tự như không gian veranda trong kiến trúc truyền thống Việt Nam, nó đã chứng tỏ được tính thích ứng và hữu dụng với loại hình khí hậu nóng ẩm này.Về hệ mái, tương tự hệ mái dốc truyền thống của kiến trúc Việt Nam, hệ mái dốc của kiến trúc Lanna cũng có độ dốc và độ vươn ra tương đối rộng che phủ toàn bộ công trình. Tuy nhiên, điểm khác biệt so với kiến trúc Việt Nam là về cấu trúc 2 tầng mái với độ dốc khác nhau của nó. Tầng mái phía trên gồm 2 mái dốc, che phủ phần lõi công trình, có độ dốc tương đối lớn. Tầng mái phía dưới có độ dốc nhỏ hơn chạy bao quanh công trình và che phủ hành lang. Chúng ta đã biết tác dụng của mái dốc trong việc thoát nước mưa cho công trình. ở đây, độ dốc lớn của tầng trên giúp cho nước thoát nhanh, không thấm dột vào các cấu kiện mái và các không gian bên trong, độ dốc ‘thoải’ hơn ở tầng dưới vừa ‘hãm’ sức chảy của nước trước khi xuống đất vừa tạo sự kết thúc duyên dáng cho cả hệ mái. Độ vươn cao của nóc mái giúp tăng cường thông gió tự nhiên trong nhà tốt hơn nhờ vào hiệu ứng ‘ống khói’ (stack effect). Tổng thể cấu trúc mái của nó khá hoàn chỉnh về phương diện công năng lẫn thẩm mỹ.

Cấu trúc 2 tầng lầu dưới gạch trên gỗ cũng là một đặc điểm thích nghi với khí hậu nhiệt đới nóng ẩm. Gỗ là vật liệu dễ hư hại bởi hơi ẩm cũng như mối mọt, nhất là trong điều kiện nhiệt đới nóng ẩm thì độ ẩm ướt càng cao và mối mọt sinh trưởng càng nhanh. ở công trình này, toàn bộ cấu kiện gỗ được tách rời khỏi mặt đất, đặt trên tầng 2, tránh hơi ẩm và mối mọt xâm nhập từ đất, và nhường chỗ cho kết cấu kiên cố hơn là tường gạch. Kết cấu tường gạch chịu lực ở dưới làm công trình trông vững chãi hơn. Sự thay đổi vật liệu giữa 2 tầng cũng tạo nên sự tương phản về đặc rỗng, về màu sắc, mang lại hiệu quả mạnh về thị giác.

Ngoài ra công trình được đặt trong một khuôn viên rộng bao quanh bởi cây xanh. Đó cũng là một đặc trưng nhiệt đới nóng ẩm tương tự với nhà ở dân gian Việt Nam. Cây xanh vừa tạo bóng râm mát bao quanh công trình, ngăn bụi và tiếng ồn rất hữu hiệu, giữ ẩm cho đất trong những ngày hè, đồng thời làm ‘nền’ xanh tự nhiên cho sự tôn vinh vẻ đẹp của công trình.

Nguồn Tạp chí Kiến trúc Việt Nam